Don galggat gullot, mii galgat guldalit, dat galgá vuhttot

– Don galggat gullot. Dat lei lohpádus válgagiččus ja dat geatnegahttá. Mun válddán vuollegašvuođain sániid mielde bargui sámediggejoavkku ovddas, muitala Eide Hansen. Ođđajagimánus son álggii 50 % virgái čalmmustahttin dihte NSR sámediggejoavkku buori politihkalaš barggu Sámedikkis.

Sveinung bealuštii diibmá masterbarggu Peace and Conflict Studies oahpus UiO:s. Sus lea maiddái oahppu pedagogihkas, riikkaidgaskasaš oahpuin ja historjjás, muhto eallinvásáhusat leat dat maid son háliida deattuhit.

– Barggus dikšunbargin buhcciidruovttuossodagain lean guhká leamaš lahka eallima rašes beliid. Doppe mun duođai rávásmuvven. Dasa lassin bessen vuosttaš geardde oaidnit maid sámegiella mearkkaša pasieanttaide geain lea demeansa, čilge Eide Hansen. Okta Sveinunga bargoguimmiin lea Finnmárkkus eret ja sus lea sámegiella vuosttašgiellan. Dat šattai vuolggasadjin deaivvadeapmái mii lea guođđán mearka.

– Mun muittán bures go mu bargoguoibmi geahččalii gulahallat pasieanttain geas lei siskkáldas ráfihisvuohta. Go ii mannan nu bures dárogillii, de geahččalii sámegillii. Mun ipmirdin veahá das mii daddjui, muhto mu bargoguoibmi jorgalii buot maŋŋá. Dat lei fámolaš, go dat čájehii man ollu giella lei čoavddan pasieantta gulahallamis. Pasieanta beasai viimmat bidjat sániid dasa mii dáhpáhuvai su siskkobealde. Dan mun boađán muitit nu guhká go ealán, muitala Eide Hansen vásáhusa birra.

Dál áigu Sveinung bargagoahtit NSR:a ovddas. Sámedikki lávdegodde- ja dievasčoahkkimis son lea sajis doarjut NSR sámediggejoavkku ja ráhkadit áššiid neahttasiidui ja sosiála mediaide mat boktet beroštumi. Parlamentáralaš jođiheaddji, Anne Henriette Nilut, šaddá okta dain geaiguin Sveinung galgá ollu ovttasbargat.

– Sveinungas leat nanu vásáhusat sisdoallobuvttademiin, gaskkustemiin ja strategalaš gulahallamiin. Son veahkeha parlamentáralaš jođihangotti gulahallan- ja mediabargguiguin, ja váikkuha ahte politihkalaš bargu mii dahkko beaivválaččat oidno. Son čohkkái maiddái válgaprográmmalávdegottis. Mii leat hui ilus go son dal lea oassin min joavkkus, cealká Nilut virgádeami birra.

Sveinung 2024 riikkačoahkkimis. Govven: NSR / Piera Heaika Muotka

Sápmi kámeralinsa čađa

– Kamera lea álo mielde. Darvet dovdu nu movt lei juste dalle go govve, jáhkán mun lea dehálaš. Dat boktá beroštumi, muitala Sveinung. – Govvarullat Fovse-miellačájehemis addet munnje ain dovdda ahte lean gáhtadássis, dovddan soaittáhagas olbmuid geahčastagaid, muhto maiddái gullevašvuođa ja nuorat buolvva duostilvuođa.

Govven: Sveinung Eide Hansen

Politihkalaš dáistaleapmi ja konfliktadutkan

Lassin kamerá lea Sveinungas fágalaš gelbbolašvuohta ráfi- ja konfliktadutkamis, maid son háliida atnit barggus NSR sámediggejoavkku ovddas.

– Ipmirdit go Fovse-miellačájehemiid aktevrrat ieža man čeahpit sii ledje? Dat lei kultuvrralaš hutkáivuohta maid eat dávjá vásit. Huksejuvvui erenoamáš politihkalaš deaddu. Sii ožžo olles ráđđehusapparáhta bargui, muitala Eide Hansen. – NSR Nuorat, Natur og Ungdom ja buot vuoigatvuođaáŋgiruššit barge nu bures ovttas gávpogiin, birrasiin, ealáhusaiguin, eaktodáhtolaččaiguin ja organisašuvnnaiguin. Sin čađaheami sáhttit duođai fágalaččat čilget! Dat lea issorás gelddolaš, lasiha Sveinung.

– Seammás fertet muitit daid olmmošlaš váikkuhusat ja oaffaruššamiid maid buot nuorat dahke dan jagi. Mun muittán erenoamážit ovtta gova mii dan čalmmustahtii. Munnje lea sáhka das ahte beassat váikkuhit politihkalaš kanálaid bokte.

Govven: Sveinung Eide Hansen

Dál álgá bargu mátkkoštemiin, dievasčoahkkimiiguin ja gulahallamiin. Dál orru Sveinung Lillehammeris.

– Davás lean mátkkoštan ollu, mun dovddan dálkkiid ja heaitimiid bures. Danne lean oahppan bargat vaikko gos ja oađđit vaikko gos, lohká Sveinung ja mojohallá.

– Dasa lassin šaddá issorás somá ovttasbargat min áirasiiguin. Mun vásihan ahte NSR sámediggejoavku duođai oaivvilda ahte “don galggat gullot”. Don galggat gullot, mii galgat guldalit, dat galgá dovdojuvvot. Maiddái min politihkalaš gulahallamis, loahpaha Eide Hansen.