Åarjel-Saepmie veeljemegievlie: Veeljemeprogramme

Veeljemeprogramme 2013-2017 NSR åarjelsaemien gievlesne

Reakta eatnamasse jïh tjaatsan

NSRese Åarjelsaemien dajvesne dle saemien reaktah eatnamasse jïh tjaatsan lea vïedteldamme dan faamose goh mijjieh goh aalkoealmetjh Nöörjesne, reaktam utnebe dajvh nuhtjedh jïh reeredh. Edtja laakine jïh reeremisnie vuejnedh Nöörje lea tseegkesovveme dajvesne göökte almetjidie. NSR sæjhta faamoem arealeåtnoen bijjelen nænnoestehtedh dejtie aerpievuekien saemien jieliemidie åarjelsaemien dajvesne.

 

Åarjelsaemien dajvesne NSR sæjhta:

Dah båeries saemien reaktah dejpelistie nöörjen laakine gorresuvvieh,

dejpeli gåatomelaante åarjelsaemien dajvesne bååstede vadtasåvva båatsose,

båatsoesaemiej jïh saemiej reakta vijremasse jïh göölemasse jååhkesjamme sjædta,

Saemiedigkie reaktabarkoem dåarjohte åarjelsaemien dajvesne beetnehvierhtiejgujmie, joekoen dennie vijriesåbpoe barkosne Saemiereaktamoenehtsinie II.

 

Båatsoe, jieleme jïh innovasjovne

Aktem saemien jielemevåaromem gorredidh lea dovne dejtie kultuvrelle guedtemetsegkide saemien siebriedahkesne gorredidh, jïh orre jielemh evtiedidh mah barkoesijjieh sjugniedieh, jïh aktem nænnoes båetije aejkiem saemien siebriedahkese vadta. Båatsoe akte vihkeles kultuvreguedtije jïh aarvoesjugniedæjja, mearan innovasjovne dejnie vijriesåbpoe evtiedimmine viehkehte.

 

Åarjelsaemien dajvesne NSR sæjhta:

Saemiedigkie aktem innovasjovneprogrammem tseegkie,

mierietsiehkieh saemien aarvoesjugniedæmman gorresuvvieh jïh vijriesåbpoe evtiesuvvieh,

båatsoe aktem vaarjelimmiem åådtje stoerre darjomi vööste gåatomedajvine,

båatsoe nuepieh åådtje guktie åarjelsaemien noerh maehtieh aktem båetije aejkiem båatsosne vuejnedh, jïh båatsoestipende bååstede båata,

daerpies råajvarimmiejgujmie nïerhkedh juktie teehpemeprosentem giehpiedidh båatsosne jïh jeatjah miehtjiesjielieminie, v.g jarkelimmien tjïrrh juvrepolitihkesne, jïh giedtieh tseegkedh ruevtieraajroen lïhke gusnie stoerre teehpemh,

saemien vytnesjæjjah buerebe mierietsiehkieh åadtjoeh.

 

Byjjenimmie, ööhpehtimmie jïh dotkeme

Saemien lïerehtimmieöörnege tjuara saemien siebriedahken daerpiesvoetem våaroeminie utnedh. Saemien learohkh reaktam utnieh ööhpehtimmiem åadtjodh saemien aamhtine jïh gïelesne saemien gïelesne. Maajhööhpehtimmie åarjelsaemien gïelesne lea maereles orreme, hijvenlaakan öörnedamme jïh åarjelsaemien maahtoebyjresasse vïedteldamme, jïh dam tjuara vaarjelidh. Vijriesåbpoe NSR barka akten ellies saemien lïerehtimmien jïh laavenjostoen åvteste rïjhkeraasten rastah, soejkesjebarkoen jïh learoevierhtieevtiedimmien bïjre.

 

Åarjelsaemien dajvesne NSR sæjhta:

akten hijven ööhpehtimmiepolitihken åvteste barkedh mij daerpiesvoetide siebriedahkesne vuesehte,

gaajhkh saemien maanah jïh noerh aktem eensi saemien faalenassem åadtjoeh maanagïerteste jollebe ööhpehtæmman,

åarjelsaemien maajhööhpehtimmiem nænnoestehtedh mij lea åarjelsaemien maahtoebyjresasse vïedteldamme,

laavenjostoem åarjelsaemien jollebe ööhpehtimmien bïjre nænnoestehtedh jïlleskuvli jïh universiteeti gaskem raasten gåabpaginie bielesne,

beetnehdåarjoeöörnegem buerebe sjædta faagese åarjelsaemien jollebe ööhpehtimmesne,

evtiedimmie åarjelsaemien learoevierhtijste prijoriteradamme sjædta,

dåårrehtidh jïh sjïehteladtedh åarjelsaemien jollebe ööhpehtæmman, jïh åarjelsaemien dotkemebyjresasse.

Saemien gïele jïh kultuvre lea roenegierkieh saemien siebriedahkesne. Gïelesne mijjen kultuvre, daajroe jïh aarvoeh. Åarjelsaemien gïele, goh akte dejstie itjmies håvhtadihks gïelijste veartenisnie, sjïere råajvarimmieh jïh sjïehteladtemem daarpesje, juktie gïelem vaarjelidh jïh nænnoestehtedh. Åadtjodh sov ietniengïelem lïeredh, jïh saemien kultuvrine åahpenidh leah vihkeles reaktah, jïh mijjieh NSRsne sïjhtebe sjïehteladtedh ihke gaajhkh saemieh edtjieh dejtie nuepide åadtjodh.

 

Åarjelsaemien dajvesne NSR sæjhta:

saemien gïele edtja åtnasovvedh ahkedh orre sijjine, vuesiehtimmien gaavhtan digitaale sijjine jïh appi tjïrrh,

dejtie daaletje gïelejarngide nænnoestehtedh, jïh orre tseegkedh jieniebinie åarjelsaemien dajvine,

geervelïerehtimmiem åarjelsaemien dajvesne ihkuve darjodh jïh dam nænnoestehtedh,

åarjelsaemien institusjovnh jïjtsinie premissine evtiesuvvieh, jïh maahtoe- jïh vierhtiejarngine evtiesuvvieh åarjelsaemien gyhtjelasside,

jienebh åarjelsaemien tjïelth meatan sjidtieh saemien gïelereeremedajvesne,

Saemien gåetiem Röörosne saetniedehtedh

 

Saemien staarine

Jïjnjh saemieh jielieh jïh byjjenieh staarine jïh stuerebe sijjine. Mijjieh NSRsne sïjhtebe gorredidh gïelelïerehtimmie vadtasåvva, jïh kultuvresijjieh jïh sosijaale gaavnedimmiesijjieh dåarjojne gååvnesieh juktie dam saemien identiteetem nænnoestehtedh. Jaepien 2017 dellie 100 jaepieh mænngan dïhte voestes saemien laantetjåanghkoe lij Tråantesne, jïh daelie aktine stoerre heevehtimmine barkeminie. NSR sæjhta gorredidh heevehtimmie hijven illedahkh vadta dan saemien byjresasse Tråantesne jïh byjreskisnie, dovne åeniebasse jïh guhkiebasse.

 

Åarjelsaemien dajvesne NSR sæjhta:

Tråanten tjïeltine ektine aktem saemien gaavnedimmiesijjiem tseegkedh Tråantesne heevehtimmien åvtelen 2017,

heevehtimmieöörnedimmie dejtie ekonomeles vierhtide åådtje mah leah daerpies,

aktem laavenjostoelatjkoem Tråanten tjïeltine darjodh juktie dam saemien dïenesjefaalenassem nænnoestehtedh,

Saemiedigkie laavenjostoelatjkoeh vuarjesje jeatjah staarigujmie åarjelsaemien dajvesne.

 

Healsoe- jïh sosijaalefaalenasse

NSR aktem seammavyörtegs healsoe- jih sosijaalefaalenassem sæjhta mij lea sjïehtedamme dan saemien utnijen daerpievoetese abpe jieleden tjïrrh. Maahta årrodh saemien almetjebådtja, gïele- jïh kultuvremaahtoe healsoebarkiji luvnie mah saemien skïemtjijh jïh skïemtjijen lïhke fuelhkiem gaavnesjieh, jïh gaavnedimmiesijjieh saemien voeresidie.

 

Åarjelsaemien gievlesne NSR sæjhta:

dah saemien reaktah gorresuvvieh dajvemedisijnen jarngine gievlesne,

aktem åarjelsaemien skïemtjijegovlehtallijem tseegkedh skïemtjegåetesne St. Olavs Hospital,

aktem åarjelsaemien skïemtjijetjirkijem tseegkedh abpe åarjelsaemien dajvese,

dam psykiatriske faalenassem vijriesåbpoe evtiedidh åarjelsaemien dajvesne,

gaajhkh voeresh åarjelsaemien dajvesne gaavnedimmiesijjieh åadtjoeh dovne sosijaale jïh faageles sisveginie.

Veeljemeprogramme 2013-2017